آلرژی و تب یونجه
توسط admin دذ ۱۹ مهر, ۱۳۹۱ دذ ۰۹:۳۷ قبل از ظهر | دسته‌بندی شده در آشنایی با بیماری ها | با ۰ دیدگاه

آلرژی چیست؟

تب یونجه، آسم و سایر آلرژی ها در صد سال اخیر شایع و همگانی شده و امروزه از مهمترین بیماری ها، بخصوص در میان کودکان و نوجوانان محسوب می شوند. این کتاب چگونگی ایجاد آلرژی ها و علایم آنها را توضیح داده و اطلاعات مفید و کاملی در مورد چگونگی تشخیص عامل اختصاصی بیماری و اجتناب از آن تا حد ممکن در اختیار بیماران قرار می دهد. همچنین معالجات پزشکی موجود (از جمله اقدامات مفیدی که خود شخص در موارد اضطراری می تواند انجام دهد) را بیان می کند.

واکنش های تغییر یافته

لغت آنرژی برای توصیف هر علامتی اعم از عطسه، ریزش اشک چشم ها در یک روز گرم آفتابی تا ایجاد دانه های پوستی (راش) خارش دار، خس خس سینه پس از نوزادش حیوان خانگی و تورّم لب ها و زبان و استفراغ بعد از خوردن غذا، به کار می رود.

به معنای ساده، آلرژی واکنش تغییر یافته ای است که سیستم دفاعی بدن به صورت نامناسب بر ضد موادی که به صورت طبیعی مضر نیستند ایجاد می کند.

شایع ترین آلرژی ها عبارتند از:

  • تب یونجه و خارش چشم ها (ورم ملتحمه آلرژیک)
  • آسم
  • دانه های پوستی خارش دار
  • آلرژی های غذایی
  • آلرژی نسبت به نیش زنبور

واکنش های آلرژیک به داروهایی مثل آنتی بیوتیک ها و بی حسی های موضعی کمتر شایع است اما بسیاری از بیماران مبتلا به آسم و تب یونجه احساس می کنند علایم بیماری آنها با خوردن آسپرین و داروهای مشابه دیگر بدتر می شود.

بسیاری از افرادی که از شکم درد، اسهال، یبوست، سردردهای شدید، برقراری، خستگی و بی حوصلگی رنج می برند، این مشکلات را ناشی از غذا می دانند. طبقه بندی این واکنش ها به عنوان آلرژی واقعی مشکل است و بهتر است این واکنش ها را نوعی عدم تحمل غذایی به شمار آوریم. بعضی مواقع شخص با تنفس و یا تماس با مواد شیمیایی علایم تب یونجه، آسم و درماتیت تماسی را بروز می دهد. محیط بعضی ادرات نیز می توانند باعث ایجاد نوعی بیماری شوند که به آن سندرم ساختمان بیمار می گویند.

سندرم ساختمان بیمار، بیشتر در ساختمان هایی دیده می شود که دارای تهویه هوایی، نورپردازی مصنوعی، فرش کیپ تا کیپ و پنجره های بسته باشند. علایم سندرم ساختمان بیمار شامل خارش چشم ها، خشکی گلو و احساس خستگی است.

برخی از مردم، معتقدند که به وسیله تماس با مواد شیمیایی مثل پودر لباسشویی، مواد شیمیایی، مواد سفید کننده و اسپری های پاک کننده که هر روز از آنها استفاده می کنند، دچار علایم بیماری و احساس ناراحتی می شوند. آنها همچنین معتقدند مشکل بتوان محیطی کنترل شده و عاری از این مواد ایجاد کرد. این نوع آلرژی که به حساسیت شیمیایی چندگانه معروف است گرچه برای مبتلایان کاملاً واقعیت دارد، لیکن از نظر علمی توضیح آن مشکل بوده و در حال حاضر تظاهرات آلرژی شناخته نمی شود.

آلرژی تا چه اندازه شایع است؟

شکی نیست که آلرژی ها درحال افزایش هستند، اگرچه بعضی از آلرژی ها نسبت به بعضی دیگر شایع تر و مرسوم تر هستند.

  • یک سوم از مردم جهان در طول زندگی خود نوعی از آلرژی مبتلا می گردند.
  • یک پنجم از مردم جهان مبتلا به تب یونجه هستند. تب یونجه تقریباً تا قرن بیستم ناشناخته بود و مانند سایر آلرژی ها این نوع آن نیز در کشورهای پیشرفته بیشتر دیده می شود.
  • یک پنجم کودکان دبستانی به آسم مبتلا هستند.
  • یک ششم از کودکان مبتلا به آلرژی های پوستی، به خصوص اگزما هستند.
  • یک بیستم مردم از دانه های پوستی خارش دار معروف به کهیر رنج می برند.
  • اگرچه آلرژی های غذایی به خصوص حساسیت به بادام زمینی، با سرعت چشمگیری رو به افزایش است، اما خوشبختانه هنوز نادر هستند.
  • در ۱۰% از مردم جهان یک واکنش موضعی شدید به نیش زنبور رخ می دهد.

چرا واکنش های آلرژی رو به افزایش هستند؟

آلرژی ها ارثی هستند. دو عامل مهم کلیدی وجود دارد که مشخص می کند آیا فرد مبتلا به آلرژی خواهد شد یا خیر؟

عامل اول ساختار ژنتیکی فرد می باشد. ژن آلرژی که تولید پادتن (آنتی بادی) آلرژی یعنی ایمونوگلوبولین E (IgE) و ایجاد به واکنش های التهابی را کنترل می کند بر روی کروموزم شماره ۵ قرار دارد. جهت بروز اکثر آلرژی های شایع نیاز است تا بیمار قبلاً با ماده آلرژی زا برخورد داشته باشد.

عامل دوم قرار گرفتن فرد در معرض آلرژن- ماده ای که موجب واکنش می شود- است. در بیشتر آلرژی های شایع، بیمار قبلاً با ماده آلرژی زا مواجه شده است. افزایش آلرژی به علت تغییر ساختار ژنتیکی نیست زیرا برای بروز آلرژی نیاز به گذشت چندین نسل وجود دارد. بنابراین افزایش آلرژی ها می تواند به علت تغییرات محیط زیست و سبک زندگی باشد. نمونه ای از این فرآیند که موجب افزایش آلرژی شده است، در کشورهای اروپای شرقی دیده می شود. دلیل این امر این است که آنها زندگی به روش اروپای غربی را تقلید می کنند. این تغییرات شامل کاهش عفونت های انگلی، کاهش بیماری های عفونی در کودکان و تغییرات چشم گیر در سبک زندگی است. مکانیزم آلرژی مؤثرترین مانعی است که از ورود کرم ها به بدن جلوگیری می کند. اگر این مکانیسم ها جهت مقابله با عفونتهای انگلی مورد نیاز نباشند ممکن است علیه ترکیباتی که زیان کمتری دارند (مثل پولن گیاهان) وارد واکنش شوند. کودکان کوچکتر در خانواده های پرجمعیت خیلی کمتر از خواهران و برادران بزرگتر خود دچار آلرژی می شوند. به نظر می رسد دلیل این فرآیند این است که در خانواده های پرجمعیت عفونت های ویروسی شایع، سریعتر از کودکی به کودک دیگر انتقال می یابند.

ابتلا به آلرژی در فرزندان اول شایع است چرا که آنها از ابتلا به عفونت هایی که باعث می شوند تا سیستم ایمنی آنتی باد آلرژی نسازد، مصون باقی می مانند.

عوامل امروزی

مطالعاتی که در ژاپن، آلمان و سوئد انجام گرفته است، اختلافات شهرها و روستاها را در خصوص فراوانی بیماری های شایع آلرژیک نشان می دهد. مطالعات مبیّن این موضوع هستند که مواد آلوده کننده امروزی از مهمترین عوامل اختلالات آلرژیکی هستند. مهمترین موادی که در این آلودگی ها وجود دارند، دی اکسید نیتروژن (No2) و بخصوص ذرات کوچک موجود در هوا هستند. این ذرات به میزان بالا از اگزوز موتورهای دیزلی خارج می شوند.

مطالعاتی که در آلمان و ژاپن انجام گرفته، نشان داده اند که آلرژی در میان کودکان و بزرگسالانی که در صد متری جاده های شلوغ زندگی می کنند نسبت به مناطقی که آلودگی کمتری دارند بیشتر است.

این نتایج را نمی تواند به انگلیس تعمیم داد چرا که آلوده کننده اصلی یعنی اُزن (که در مقادیر بالا در حومه شهر وجود دارد از سایر نقاط اروپا به آنجا آمده است. در مناطق روستایی نیز سطوح بالای ذرّات ریز یافت می شود. گرچه در مورد اهمیت آلودگی هوا هنوز بحث هایی وجود دارد اما شکی نیست که آسم و تب یونجه افراد مبتلا به این بیماری ها، در روزهای با آلودگی بالا، بدتر می شود.

امروزه آلودگی منزل یکی از عوامل مساعد کننده ایجاد آلرژن می باشد. نیاز به حفظ انرژی (که البته مهم می باشد) باعث تغییر فضای اتاق می شود. سوزاندن ذغال و عدم وجود پنجره های دو جداری و عایق بندی به معنی بادگیر بودن خانه های قدیمی بوده است. در واقع در هر ساعت بیش از ۷ بار هوای اتاق عوض می شده است.

چه چیزی موجب آلرژی می شود؟

عوامل ذیل، شایع ترین آلرژن ها هستند. این مواد به عنوان   تحریک کننده آلرژی در افراد حساس عمل می کنند:

مایت خانگی (مایت گرد و غبارخانه)

مایت گرد و غبارخانه و بخصوص مدفوع آن شایع ترین علت   آلرژی می باشد. این آلرژن ۹۰% افراد مبتلا به آلرژی را تحت تأثیر قرار می دهد.

گرده گیاهان (پولن گیاهان)

در ۷۰% افرادی که از آلرژی رنج می برند، بعضی مواقع پولن   عامل آلرژی می باشد. اگر علفزار چیده نشود موجب پراکنده شدن این آلرژن می شود.

حیوانات خانگی

عامل مهم بعدی ایجاد واکنش های آلرژیک حیوانات خانگی   هستند و ۴۰% کودکان مبتلا به آسم به وسیله آلرژن های سگ و گربه حساس شده اند.

درختان

درختان علت شایع ابتلا به تب یونجه در ابتدای بهار هستند.   افزایش دمای زمین موجب شده است گیاهان جدیدی که به نقاط خاصی محدود بوده اند در   نواحی دیگر نیز رشد کنند.

کپک ها

کپک ها می توانند موجب ابتلا به تب یونجه شوند. هنگامی که   هاگ قارچ هایی مثل آسپرژیلوس و آلترناریا در هوا زیاد باشد می تواند موجب بروز   حملات آسمی شدید شود.

آلرژی های غذایی

شیر، ماهی، تخم مرغ و بادام زمینی از عمده ترین عوامل   آلرژی های غذایی هستند. مواد رنگی و نگهدارنده موجود در مواد غذایی نیز ممکن است   موجب بروز آلرژی شوند.

امروزه به علت وجود عایق بندی کارآمدتر و پنجره های دو جداری و حرارت مرکزی، تهویه اتاق ها به کمتر از یک بار در ساعت رسیده است. درنتیجه رطوبت در این خانه ها بالا است. به علاوه بیشتر خانه ها مقدار زیادی تزئینات پارچه ای و فرش دارند که محیط مناسبی را برای مایت خانگی و سایر آلرژن ها مثل دود سیگار و اسپری ها ایجاد می کند. احتمالاً عامل اصلی افزایش سریع آلرژی وجود این آلرژن ها در خانه های تهویه نشده می باشد.

برخورد اولیه با آلرژن

واکنش های آلرژیک در اوایل زندگی در افرادی رخ می دهد که از نظر ژنتیکی مستعد باشند. برخورد کودک در سال اول زندگی با آلرژن های درون و بیرون از خانه نظیر مایت، حیوانات خانگی، گرده و کپک ها منجر به تولید پادتن آلرژی یعنی ایمونوگلوبولین E یا IgE می شود. میزان برخورد با آلرژن در این مدت زمان مهم می باشد. کودکی که در سال اول تولد خود در معرض سطوح بالا مایت قرار گیرد از نظر آماری با احتمال بیشتری در دوران کودکی و نوجوانی به آسم مبتلا می شود.

به همین ترتیب کودکانی که در فصل گرده افشانی متولد می شوند بیشتر در معرض ابتلا به تب یونجه قرار می گیرند. پادتن IgE به سلول های بخصوصی به نام ماست سل متصل می شود که حاوی مقدار زیادی هیستامین و دیگر مواد شیمیایی قوی به نام لوکوترین می باشد. این مواد می توانند رگهای خونی را متّسع (گشاد) کنند و عضلات صاف (که مجاری هوایی ریه را می پوشانند) را منقبض نمایند.

آنها همچنین سایر سلولهای اختصاصی از جمله ائوزینوفیل ها را جذب می کنند که این امر موجب التهاب و آسیب می شود.

هیستامین و لوکوترین موجب خارش، عطسه و همچنین ورم پوست، راه های هوایی ریه و بینی می شود که این موضوع باعث ورم، خارش و قرمزی در پوست، آسم گرفتگی بینی می گردد. همچنین التهاب ناشی از جذب ائوزینوفیل ها (کموتاکسی) باعث افزایش حساسیت دیواره بینی، ریه و ایجاد علایم مزمن بیماری می شود.

سلول های دیگری به نام لنفوسیت نقش مهمی در التهاب پایدار دارند. این التهاب پایدار از مشخصات اگزما و درماتیت تماسی می باشد اما در تب یونجه و آسم هم دیده می شود.

چگونگی عملکرد ماستوسیت ها

در افراد حساسی که پادتن ها درنتیجه برخورد با آلرژن ها تولید می شوند، برخورد مجدد با آلرژن موجب آزادسازی هیستامین و دیگر مواد شیمیایی می شود و درنتیجه علایم بیماری ظاهر می گردد.

چگونگی تشخیص آلرژی

با استفاده از برخی آزمایشات می توان مشخص نمود آیا علایم بیماری به دلیل آلرژی است یا خیر و در صورتی که علایم مربوط به آلرژی باشد علت یا علل آنرا معین نمود.

آزمایش جلدی یا سوزنی (تست پریک)

ماست سل هایی که به پادتن آلرژی یعنی IgE متصل شده اند در سراسر پوست، مخاط بینی، دهان، زبان، مجاری هوایی و روده یافت می شوند. بنابراین از پوست می توان استفاه کرد و آنچه در سایر نقاط بدن در طی آلرژی رخ می دهد را مشاهده کرد. در این روش ابتدا ماده آلرژن را به به روی ساعد قرار می دهند (یک قطره از آلرژن مورد نظر). سپس به وسیله سوزن یا لنست قطره آلرژن را وارد پوست می کنند. اگر آلرزن باعث شود تا هیستامین آزاد گردد، چند دقیقه بعد پوست فرد دچار خارش و قرمزی می شود. سپس در وسط ناحیه متورم شبه تاولی به وجود می آید. ماکزیمم این حالت ۲۰ دقیقه بوده و پس از چند ساعت نیز فروکش می کند.

اندازه ناحیه متورم به میزان آلرژی فرد به آن آلرژن خاص بستگی دارد. این آزمایش کاملاً بی خطر بوده و آن را در هر گروه سنی می توان انجام داد. همچنین می توان بیست تا سی آلرژن را به صورت همزمان آزمایش کرد.

از آنجا که مدتی طول می کشد تا ماست سل ها با پادتن IgE پوشیده شوند، بنابراین ممکن است آزمایشات پوستی در کودکان زیر ۳ سال نتیجه منفی داشه باشند. (حتی اگر آنها واقعاً به آلرژن حساسیت داشته باشند). اگر جواب آزمایش فرد به یک آلرژن خاص مثبت باشد ممکن است در صورت برخورد با آن آلرژن خاص، هیچگونه علامتی بروز نکند زیرا بدن مکانیسم هایی دارد که می توانند واکنش به آلرژن های استنشاقی را کاهش دهند.

آزمایش تمبر (PATCH) پوستی

در این نوع آزمایش محلولی از آلرژن های شایع مثل اجزای سازنده لوازم آرایشی، نیکل یا مواد نگهدارنده که موجب درماتیت تماسی می شوند، بر روی پوست و زیر پوشش مخصوصی (تمبر) به مدت سه روز قرار داده می شوند. اگر پوست دچار قرمزی و خارش شود، نتیجه مثبت در نظر گرفته می شود. با توجه به علایم بالینی این آزمایش از دقت بالایی برخوردار است.

آزمایش های خون (CAP-RAST)

آزمایشات خونی به طور روز افزون برای تعیین وجود پادتن IgE در خون انجام می گیرند و برخلاف آزمایش های پوستی می توان به دقت میزان کم پادتن ضد آلرژن را در بدن تعیین نمود. نتایج به طور معمول با مقیاسی از صفر تا ۶ طبقه بندی می شوند.

اگر هیچ پادتنی یافت نشود و یا میزان آن خیلی کم باشد (۱- ۰) یعنی فرد هیچ نوعی بیماری آلرژیکی ندارند. در صورت مشاهده سطوح بالاتر (۲ یا بالاتر) فرد دچار بیماری آلرژیکی است. به هنگام آزمایش می توان بیست تا سی آلرژن را در یک نمونه خون آزمایش کرد.

در صورتی که فرد برای کنترل آلرژی خود آنتی هیستامین مصرف کند، آزمایشات خونی بسیار مفید هستند زیرا مصرف آنتی هیستامین موجب توقف واکنش های پوستی می شود. همچنین اگر فرد دچار اگزما باشد آزمون پوستی سوزنی یا تمبر بسیار مشکل خواهد بود.

آزمایشات دیگری که برای تشخیص آلرژی وجود دارند عبارتند از تست خنثی سازی/ تحریک (تکنیک میلر)، آزمایش سیتوتوکسیک (سمّیّت) سلول های خونی، تجزیه مو، آزمایش وگا و حرکت شناسی عملکردی.

مکانیسک این آزمایشات به خوبی شناخته نشده است و معمولاً نتایج آنها به آزمایش های پوستی و یا آزمایش خون برابری نمی کند. امروزه انجام این آزمایشات توصیه نمی شود.

داروهای ضد آلرژی

مهمترین عامل در درمان آلرژی تشخیص آلرژن و اجتناب از برخورد با آن می باشد. به هرحال دسته های دارویی متفاوتی وجود دارند که وقتی به درستی مصرف شوند نه فقط موجب تسکین علایم می شوند بلکه التهابات در حال پیشرفت را که آلرژن ها به وجود می آورند کاهش می دهند.

داروهای ضد احتقان (دکانژستان ها)

اسپری ها و قطره های بینی ضد احتقان مثل افدرین، گزیلومتازولین (اُتریوین و سودافد) با تنگ کردن رگهای خونی که خون را به جداره بینی می رسانند موجب جمع شدن بافت بینی و نتیجتاً خلاصی از گرفتگی می شوند.

این داروها، خیلی زود اثر کرده و بسیار مؤثر می باشند اما نباید به مدت طولانی از آن ها استفاده کرد زیرا تنگ شدن رگ های خونی موجب بسته شدن مسیر خون شده و به بافت ها صدمه می زند. در این صورت علایم بیماری بدتر می شود.

گشاد کننده های برونش (برونکودیلاتورها)

داروهای گشاد کننده برونش موجب اتساع عضله صافی که باعث تنگی مجاری هوایی بیماران آسمی شده است، می گردند. این داروها بسیار سریع اثر می کنند و برای مبتلایان به آسم خفیف که گاهی پس از برخورد با آلرژن یا ورزش دچار خس خس سینه می شوند بسیار مؤثر هستند. به هرحال در صورت ابتلا به آسم مزمن نباید از این داروها استفاده کرد زیرا برای درمان التهاب مزمن مناسب نیستند. بهتر است برای جلوگیری از بدتر شدن بیماری از داروهای استنشاقی ضد آلرژی مثل کرومولین سدیم (اینتال) یا ندوکرومیل سدیم (تیلید) یا استروئیدها استفاده کرد.

نرم کننده ها

نرم کننده موجب آرامش و مرطوب شدن پوست می شوند و درمان اساسی برای تمام اختلالات پوستی مثل خارش و پوسته پوسته شدن هستند. انواع متفاوتی از نرم کننده ها از جمله کرم آکوس، دیپروبیش و E 45 در بازار موجود می باشند. اگرچه این نرم تفاوت کمی با یکدیگر دارند اما ممکن است فرد یکی از این فرآورده ها را بر دیگری ترجیح دهد. البته بیشتر مردم مایلند از کرم به جای پماد پوستی استفاده کنند. هنگام استحمام می توان از این نرم کننده ها استفاده نمود. برخی از مردم ممکن است پس از استفاده از این کرم ها دچار آلرژی نسبت به نگهدارنده آن شوند.

آنتی هستامین ها

آنتی هستامین ها که هسته اصلی درمان آلرژی هستند حدود ۵۰ سال پیش برای بار اول کشف شدند. از دهه گذشته تاکنون آنتی هیستامین های جدید و متنوعی به طور چشمگیر وارد بازار شده اند که به آنتی هیستامین های نسل دوم معروف هستند. مانند آنتی هیستامین های نسل اول این ترکیبات نیز اثر هیستامین آزاد شده از سلول های ماست سل را مهار می کنند و درمان مؤثری بر ضد خارش و عطسه هستند. البته آنتی هیستامین های نسل دوم نسبت به آنتی هیستامین های نسل اول (مثل کلرفنیرآمین) مزایایی دارند.

یکی از برتری های آنتی هیستامین های نسل دوم این است که به مغز نمی روند و بنابراین باعث خواب آلودگی نخواهند شد که البته یکی از عمده ترین برتری این نوع آنتی هیستامین ها است زیرا مصرف آنها مانع از انجام کارهای مشکل و پیچیده مثل رانندگی و کار با ماشین آلات نمی شود. همچنین این نوع آنتی هیستامین ها خشکی دهان کمتری ایجاد می کنند.

داروهای ضد آلرژی

گروهی از داروهای ضد آلرژی (معروف به پایدار کننده های ماست سل) مثل کروموگلیکات سدیم و ندوکرومیل سدیم در بین این داروها منحصر به فرد می باشند. چرا که به وسیله مهار آزادسازی هیستامین و سایر مواد شیمیایی التهاب زا مانع از فعالیت ماست سل و ائوزوینوفیل ها می شوند.

این داروها را می بایست قبل از برخورد با آلرژن به صورت مرتب مصرف نمود. عدم عوارض جانبی در این داروها، موجب شده است که درمان مناسبی برای بیماری های آلرژیک بخصوص ورم ملتحمه آلرژیک، تب یونجه و آسم باشند. این موضوع به ویژه در کودکانی که باید به صورت طولانی مدت درمان شودن اهمیت دارد. چرا که سایر داروها دارای عوارض جانبی هستند.

کورتیکواستروئیدها

کورتیکواستروئیدها داروهایی قوی و مؤثر بر ضد آلرژی و التهاب هستند. اگرچه آنها مانع آزادسازی هیستامین و دیگر مواد شیمیایی از ماست سل ها نمی شوند؛ اما در تسکین التهاب ناشی از بیماری های پوستی مزمن آلرژیکی، تب یونجه (به خصوص گرفتگی بینی و آسم) نسبتاً شدید مزمن مؤثر هستند.

داروهایی که برای درمان آلرژی استفاده می شوند.

وقتی آلرژی تشخیص داده شد، به وسیله انواع داروهای موجود   می توان آن را معالجه کرد. داروهای ذیلبه طور معمول برای درمان آلرژی مورد   استفاده قرار می گیرند.

ضد احتقان ها

به صورت اسپری بینی وجود دارند. داروهایی با سرعت عمل   بالا بوده و برای کاهش گرفتگی بینی استفاده می شوند.

گشاد کننده های برونش

به صورت استنشاقی می توان از آنها استفاده کرد. این   داروها برای شل کردن عضلات صاف تنفسی استفاده می شوند و باعث می شوند تا هوا از   میان مجاری تنفسی به راحتی عبور کند.

نرم کننده ها

به صورت پماد یا کرم پوستی می توان از آنها استفاده کرد.   از این مواد برای تسکین التهابات پوستی استفاده می شود.

آنتی هیستامین ها

به صورت قرص یا شربت وجود دارند و اثرات التهابی هیستامین   را مهار می کنند.

دروهای ضد آلرژی

به صورت افشانه تنفسی، کرم یا پمادهای پوستی موجود هستند.   این داروها از آزادسازی هیستامین یا سایر مواد شیمیایی التهاب زا جلوگیری می   کنند.

کورتیکواستروئیدها

به صورت افشانه تنفسی، کرم یا پمادهای پوستی وجود دارند.   از این داروها برای تسکین التهاب مجاری هوایی یا پوست استفاده می شود.

کورتیکواستروئیدها در سطح ژن ها و داخل سلول ها عمل می کنند و از تولید پیام برهای شیمیایی به نام سایتوکین جلوگیری می کنند.

بنابراین، این داروها بر روی سیستم ایمنی اثر می گذارند. با آنکه اثر آنها خوب است اما نگرانی هایی در مورد اثرات جانبی آنها وجود دارد. (مثل: جوش، سرخ شدن صورت، احتباس مایعات، ضعف عضله و زخم معده). به عنوان مثال در صورت استفاده از قرص های کورتن دار بروز این عوارض اجتناب ناپذیر است.

به همین دلیل کورتیکو استروئیدها به شکل اسپری بینی برای درمان تب یونجه، افشانه تنفسی برای آسم و کرم برای درمان آلرژی های پوستی استفاده می شوند. به علاوه کورتیکواستروئیدهای جدید سنتتیک مثل Budesonide و فلوتیکازون پروپیونات در سطح ریه، بینی و پوست بسیار مؤثر بوده اما به داخل خون جذب نمی شوند. مقدار کمی از دارو که توسط خون جذب می شود سریعاً توسط کبد از بین می رود.

با آنکه می دانیم مصرف طولانی مدت و مداوم کرم های استروئیدی منجر به کاهش و تغییر رنگ دانه های پوست می شود، اما از عوارض جانبی استروئیدهای استنشاقی اطلاعات دقیقی نداریم. در عین حال در مورد کاهش رشد کودکانی که استروئیدهای استنشاقی را به مدت طولانی مصرف می کنند، نگرانی هایی وجود دارد. علاوه بر این، گروهی از مردم پس از مصرف این داروها سریعاً دچار کبودی می شوند. بعضی از بیماران نیز پس از مصرف دارو به بیماری چشمی آب مروارید (کاتاراکت) مبتلا می شوند.

این داروها مؤثرترین درمان برای بیماری های آلرژیک هستند. اما بهتر است از این داروها کسانی استفاده کننده که دچار بیماری های شدید هستند و داروهای دیگر در درمان آنها مؤثر واقع نشده اند.

نکات مهم

  • واکنش های آلرژی در صد سال اخیر شایع شده اند.
  • واکنش بیش از حد سیستم دفاعی بدن به یک ماده بی ضرر موجب بروز علایم بیماری می شود.
  • آلرژی های اغلب ارثی هستند.
  • چندین عامل تحریک کننده آلرژی شناسایی شده اند که عبارتند از مایت خانگیف گرده گیاهان و حیوانات خانگی.
  • پزشکان برای تشخیص آلرژی از آزمایشات متعددی استفاده می کنند.
  • انواع متفاوتی از داروها برای تسکین علایم بیماری و کاهش التهاب وجود دارند.

تب یونجه و خارش چشم ها

در اواسط قرن نوزدهم برای اولین بار عطسه های پی درپی همراه با آب ریزش و گرفتگی بینی و نیز خارش چشم ها در فصل تابستان شایع شد که نام آن را تب یونجه نهادند. اگرچه هنوز ما از این اصطلاح استفاده می کنیم؛ اما در حقیقت تب از علایم بیماری نمی باشد و یونجه نیز علت این بیماری محسوب نمی شود. نام صحیح تب یونجه رینیت آلرژیک فصلی است که عامل اصلی آن حساسیت به گرده است. علایم تب یونجه را در تمام طول سال می توان مشاهده کرد که در این صورت حساسیت دائمی نامیده می شود و آلرژین های اصلی آن مایت ها و حیوانات خانگی هستند.

تب یونجه شایع ترین بیماری آلرژیک است که در سال های اخیر وجود داشته است و هم اکنون یک پنجم از مردم جهان به آن مبتلا هستند. همان طور که بعداً خواهیم دید فقط بینی تحت تأثیر این بیماری قرار نمی گیرد و سایر اندام ها نیز تحت تأثیر قرار می گیرند. یکی از مشکل سازترین علایم بیماری خارش چشم ها است که در تمام مدت آب ریزش دارد (ورم ملتحمه آلرژیک). در بیش از یک سوم مبتلایان به تب یونجه خارش، آب ریزش و قرمزی چشم ها از مهمترین علایم می باشند.

علایم فیزیکی تب یونجه

در تب یونجه واکنش آلرژیک به یک محرک موجود در هوا به طور عمده بر روی سر اثر می گذارد. خارش، شایع ترین نشانه بیماری است و در چشم ها، بینی، گلو و گوش ها دیده می شود؛ همچنین آب ریزش بینی و ریز اشک چشم ها نیز شایع است.

علاوه براین ۵۰% از مبتلایان به تب یونجه دچار علایم آسم نیز هستند. تب یونجه شایع ترین و سخت ترین بیماری در دوران نوجوانی است زیرا موجب مشکلات ویژه ای می شود. علایم بیماری در ماه های اردیبهشت، خرداد و تیر که فصل امتحانات دانش آموزان است ایجاد می شود.

علایم تب یونجه

اگر فرد مبتلا به تب یونجه باشد دچار خارش گلو، گوش و دهان می شود.

خارش و عطسه

مهمترین نقش بینی تصفیه هوا و حفاظت از ریه است. خارش و عطسه ناشی از تأثیر هیستامین بر روی بافت بینی است. هیستامین در طی واکنش آلرژی نسبت به گرده از سلول های ماست سل آزاد شده و به داخل بافت بینی وارد می شود. تحریک قسمت بسیار کوچکی از بینی منجر به عطسه های ناگهانی و پی در پی می شود که به طور معمول در هر بار، فرد پنج تا بیست بار عطسه می زند. دهان نیز ممکن است دچار خارش شود زیرا گرده ها از طریق بینی داخل حلق می روند.

بعضی از مردم در گوش خود نیز احساس خارش می کنند و این خارش، فقط به خاطر گرده های موجود در گوش نیست بلکه به علت فعالیت یک عصب مشترک بین حلق و گوش می باشد.

آب ریزش بینی

ترشح یک مایع چسبنده به نام موکوس موجب تمیزی مخاط بینی می شود. اما زمانی که فرد به نوع گرده واکنش آلرژیک نشان دهد، از بینی او مقدار زیادی ترشح خارج می شود به صورتی که می بایست مدام بینی خود را بالا بکشد و فین فین کند.

گرفتگی بینی

شاید شما جزء نیمی از مبتلایان به تب یونجه باشید که مجبورند گرفتگی بینی- را که بدترین علامت بیماری است- تحمل کنند. گرفتگی بینی ناشی از تورم بافت بینی است که در اثر آزاد شدن هیستامین و لوکوترین از ماست سل ها متعاقب واکنش با پولن به وجود می آید. وقتی بینی شما به طور کامل گرفته باشد از سردرد، اختلال خواب و تنفس از راه دهان رنج می برید. تنفس از راه دهان موجب خشکی گلو و زبان در هنگام بلند شدن از خواب می شود. در موارد وخیم تر بویی را احساس نمی کند و مزه چیزی را نمی فهمد.

سینوزیت

سینوس ها حفره های پر از هوا در استخوان های جمجمه هستند که به حفره بینی باز می شود. وقتی بافت بینی ورم کند، این امر موجب مسدود شدن روزنه ها می شود. در نتیجه باکتری هایی که در سینوس ها به دام افتاده اند تکثیر یافته و موجب عفونت سینوس یا سینوزیت می شوند. سینوزیت حاد بسیار دردناک بوده و منجر به تب می شود.

خارش و ریزش اشک چشم ها

گرده دانه ها به آسانی می توانند به داخل چشم ها رفته و با ماست سل های موجود در ملتحمه واکنش نشان دهند. ملتحمه چشم غشایی است که قسمت سفیدی چشم و داخل پلک ها را می پوشاند. بنابراین غشاء دچار خارش شده و ملتهب می گردد که موجب قرمزی چشم می شود. چشم اشک بیشتری برای شستشوی ماده مزاحم تولید می کند و این امر باعث می شود آب از چشم ها سرازیر شود؛ این ذرات سپس در گوشه داخلی چشم جمع می شوند که شما با مالیدن چشم خود، سعی در پاک کردن آنها می کنید. این کار چشم را بیشتر تحریک کرده و خارش چشم را نیز افزایش می دهد.

اثرات کلی تب یونجه

افرادی که هرگز به تب یونجه مبتلا نشده اند علایم این بیماری را دست کم می گیرند. بر طبق نظرسنجی اخیر:

  • ۴۰% از مبتلایان، اعلام کرده اند که شغل آن ها به دلیل تحریک پذیری و عدم تمرکز تحت تأثیر بیماری قرار گرفته است.
  • ۸۰% از بیماران، در فصل بیماری احساس ناراحتی، ضعیفی، افسردگی، عصبانیت یا بی حالی می کنند.
  • یک دهم از مبتلایان می گفتند که می بایست مرخصی می گرفتند.
  • مطالعات اخیر نشان داده است کودکانی که دچار تب یونجه می شوند به خوبی تکالیف خود را در مدرسه انجام نمی دهند.
  • ۴۰% از مبتلایان، به علت آثار تب یونجه بر ظاهرشان خجالت می کشند. بنابراین بیماری موجب محدودیت هایی در زندگی اجتماعی آنها می شود.
  • ۲۵% از رانندگان مبتلا به تب یونجه گفتند که بیماری توان آنها را برای رانندگی تحت تأثیر قرار داده است؛ چون رانندگی را در هنگام ابتلا خطرناک می دانند.

رینیت آلرژیک دائمی

علایم این بیماری در تمامی طول سال وجود دارد. اگرچه مایت ها و حیوانات خانگی از اصلی ترین آلرژن ها هستند، اما در فصل تابستان علایم بیماری به علت وجود گرده گیاهان و آلرژی به آن شدیدتر می شود.

گرفتگی بینی در رینیت دایمی در مقایسه با رینیت فصلی فراوان تر است اما ورم ملتحمه آلرژیک شیوع کمتری دارد. کودکانی که علایم بیماری را در طول سال دارند، در پشت چشم هایشان حالتی از پف وجود دارد. بسیاری از کودکان بینی خود را با کف دستشان پاک می کنند و نوک بینی را به طرف بالا می کشند که این عمل، باعث ایجاد چین و چروک بر روی بینی آنها می شود.

تحریک کننده های تب یونجه

بیشتر مبتلایان، زمانی دچار تب یونجه می شوند و علایم آن را بروز می دهند که میزان گرده گیاهان در هوا رقمی در حدود پنجاه دانه در هر متر مکعب هوا باشد. البته با گذشت زمان و ایجاد التهاب در بافت ها، گرده کمتری برای تحریک حمله به جداره های حساس بینی و چشم ها نیاز است. علاوه بر این، محرک های دیگری در هوا مثل آلودگی جوی (در اثر ترافیک و کارخانجات صنعتی ایجاد می شوند)، دود سیگار، بوی تند ادکلن ها، مواد پاک کننده خانگی و اسپری ها موجب بروز بیماری می شوند و زندگی را ناخوش آیندتر می سازند.

در واقع گرچه فرد نسبت به این محرک ها حساسیت ندارد اما به اثرات تحریک کننده آنها حساس می باشد چرا که چشم ها و جداره بینی به خاطر واکنش های آلرژیک بیش از حد حساس شده اند.

شیوع تب یونجه

شیوع و شدت حمله های تب یونجه در تمام سال متفاوت است؛ زیرا آلرژن های متفاوتی در طول سال ظاهر می شوند. بیشتر مردم به گرده های علف واکنش نشان می دهند و این واکنش در اواسط تابستان به بالاترین سطح می رسد.

مبتلایان به تب یونجه به گرده های موجود در هوا آلرژی دارند. این گرده ها از گیاهانی هستند که به وسیله باد گرده افشانی می کنند و شایع ترین آنها چمن ها، علف های هرز و درختان هستند. برخلاف نظر عموم به ندرت اتفاق می افتد که افراد مبتلا به گرده گیاهان با رنگ روشن یا رایحه خوش (که گرده های چسبناک و سنگین تری دارند و به وسیله حشرات از گیاهی به گیاه دیگر منتقل می شوند) آلرژی داشته باشند.

گرده های علف

در میان صدها نوع علف فقط تعداد اندکی هستند که مقدار زیادی گرده تولید می کنند و مقدار گرده های گیاهی موجود در هوا را بالا می برند. از آنجائی که واکنش متقاطع زیادی بین گونه های مختلف علف ها وجود دارد آلرژی به یکی از آنها موجب آلرژی به گونه دیگر هم می شود. فصل گرده افشانی علف ها از اواسط اردیبهشت شروع شده و تا اواخر تیرماه ادامه می یابد که در اوخر خرداد و اوایل تیرماه میزان گرده افشانی به حداکثر می رسد. مقدار گرده در هوا از روزی به روز دیگر و از ساعتی به ساعت دیگر متفاوت است و هرنوعی از علف ها در زمان خاصی از روز گرده افشانی می کنند. درحالی که بیشتر گل ها یک بار در روز و در ابتدای صبح گرده افشانی می کنند اما تعدادی هم هستند دوبار در روز یعنی هم صبح و هم بعد از ظهر گرده افشانی می کنند.

پولن درختان

شایع ترین منبع گرده درختی، گونه های درختی فندق، چنار، بلوط، درخت زبان گنجشک و درخت توس هستند که در فصل بهار اندکی پس از رشد برگها گرده افشانی می کنند. زمان گرده افشانی درختان کوتاه تر از گرده افشانی علف ها است و در حدود ۴ تا ۶ هفته یعنی از اواخر فروردین تا اوایل خرداد می باشد.

گرده (پولن) علف های هرز

برخلاف آمریکای شمالی و خط ساحلی مدیترانه، آب و هوای انگلستان برای رشد علف را گوید مساعد نیست. این علف از مهم ترین تولید کننده های فعال گرده و اصلی ترین علت ابتلا به تب یونجه در آن نواحی می باشد. البته پولن سایر علف ها هم می توانند واکنش آلرژیکی ایجاد کنند. برگ های گیاه گزنه که با پرز پوشیده شده است عوامل آزاد کننده هیستامین را به داخل بدن وارد می کنند که موجب درد، خارش و راش می شود. گزنه ها در اواخر تابستان و پاییز می شکفند. وقتی خورشید بر روی گل های جوان پیچ خورده می تابد، گرده ها به درون هوا آزاد می شوند. خوش بختانه آلرژی به این نوع گرده ها شایع نیست.

به هرحال عضوی از همین خانواده به نام بابونه زرد گرده هایی را تولید می کند که موجب آلرژی و ابتلا به تب یونجه در قاره اروپا می شود.

کشت دانه روغنی ریپ (RAPE)

در دهه گذشته افزایش چشم گیری در کشت تجاری گونه های دانه روغنی ریپ (RAPE) دیده شد است. گرده افشانی این گیاه بخشی توسط باد و بخشی نیز توسط حشرات صورت می گیرد. تعداد کمی از افراد نسبت به این گیاه آلرژی دارند.

کپک ها

کپک ها زیر دسته ای از قارچ ها هستند. این موجودات بسیار سازگار پذیر بوده و هرجا که رطوبت و اکسیژن وجود داشته باشد می توانند رشد کنند. کپک ها به طور معمول از رشته های بلندی تشکیل شده اند که بر روی مواد طبیعی مثل کود، میوه و پنیر فاسد رشد می کنند.

کلادوسپوریوم هرباریوم: این کپک مقدار زیادی هاگ تولید می کند و به طور معمول شایع ترین کپک آلرژی زا است که با آن مواجه می شویم. کپک هایی که روی شاخ و برگ درختان و گیاهان بخصوص علف ها وجود دارند. اسپور این کپک ها در فصل تابستان و بخصوص هنگام زدن علف ها عامل بروز تب یونجه هستند. اگر علایم بیماری مقارن و همزمان با فصل پولن علف ها نباشد، ممکن است آلرژی مربوط به کلادوسپوریوم باشد.

آلترناریا آلترناتا: این نوع کپک یکی دیگر از انواع شایع کپک ها می باشد که در کود و چوب پوسیده یافت می شود و عامل اصلی ابتلا به بیماری های آلرژیک در آمریکا است. این کپک عامل رینیت و آسم در پاییز بخصوص در فصل درو می باشد.

افزایش دمای زمین و تب یونجه

بعضی از نواحی معتدل اروپایی مثل جنوب انگلیس از سال ۱۹۷۰، ۵/۰ درجه سانتی گراد افزایش یافته است. اگر این افزایش دما ادامه یابد، زندگی برای بیماران مبتلا به تب یونجه ناخوشایندتر خواهد بود. با گل دادن علف ها در اوایل سال و ادامه آن تا آخر پاییز زمان ابتلا به تب یونجه طولانی می شود. علاوه بر این عده ای از مردم ممکن است به درخت توس که در اوایل سال گرده افشانی می کند و گرده درخت زیتون نیز حساسیت داشته باشند. نگرانی دیگر این است که علف راگوید نیز می تواند موجب بروز حمله های تب یونجه در انگلس (با دوز کمتر) شود. در حقیقت راگوید یک تولید کننده فعال گرده است که موجب ابتلا به تب یونجه می شود. گل علف ها در اوایل صبح باز می شوند و گرده آنها پراکنده می گردد. در روزهایی که هوا تمیز و خوب است با افزایش دما گرده ها بالا می روند. هنگامی که در اوایل غروب سطح زمین خنک می شود این جریان متوقف شده و گرده ها به صورت ابرهای متراکم فرود می آیند. اوج تراکم گرده ها در نواحی روستایی در ساعات ۵ تا ۶ بعداز ظهر است. اما در مناطق شهری این پیک با یک تا دو ساعت تأخیر به وجود می آید. در شب های آرام گرده ها از سطوح بالای اتمسفر به آرامی پایین می آیند و دومین پیک (پیک به معنی حداکثر مقدار) را در نیمه شب ایجاد می کنند. در صورت بارش باران، روند بالا رفتن گرده به دلیل تأخیر در باز شدن گلها به تعویق می افتد و باعث کاهش تعداد گرده ها در روز می شود.

برآورد روزانه مقدار گرده گیاهی موجود در هوا (که با میانگین دانه گرده در هر متر مکعب هوا بیان می شود) طی یک دوره ۲۴ ساعته، توسط روزنامه ها، تلویزیون و رادیو گزارش می شود.

طوفان های تندری می توانند آثار چشمگیری بر مقدار آلرژن گرده بگذارند. وجود رطوبت بالا قبل از طوفان، باعث ترکیدگی دانه گرده و آزادسازی صد ذره کوچک می شود که یکی از اصلی ترین آلرژن های علف هستند. در شهرها، آلرژن ها به ذرات کربن موجود در هوا متصل می شوند که خود آنها نیز از فرآورده های موتورهای دیزلی هستند.

ذرات آلرژن ها که به ذرات کربنی اتصال دارند، وارد بینی و مجاری هوایی ریه می شوند. علاوه براین، طوفان های تندری می توانند موجب افزایش چشمگیر هاگ کپکی به نام دیدیملااگزیتالیس شوند که بر روی برگ گندم و جو رسیده یافت می شود. آزادسازی هاگ پس از شروع باران ۲۵ مرتبه افزایش می یابد.

چگونگی درمان تب یونجه

درمان تب یونجه نیز مانند انواع آلرژی های دیگر بر پایه اجتناب از آلرژن است. از آنجائی که گرده ها به طرف نقاط شهری می روند، میزان این گرده ها حتی در مناطق مرکزی شهرهای بزرگ زیاد است و روی هم رفته بیمار نمی تواند از آنها بگریزد. به هر حال اقداماتی وجود دارد که شخص می تواند به وسیله آنها از برخورد با گرده حتی الامکان اجتناب ورزد.

غذا، داروها و تب یونجه

آلرژی غذایی به ندرت موجب بروز علایم تب یونجه می شود. هرچند، بعضی از مردم دریافتند که قطع فرآورده های لبنی از رژیم غذایی شان تا اندازه ای موجب تسکین علایم بیماری بینی، به خصوص ترشح بیش از حد بینی می شود. بین آلرژن های گرده درخت توس و آلرژن های میوه (به خصوص سیب) واکنش متقاطع وجود دارد. در حدو یک بیستم افرادی که حساسیت دایمی دارند، به آسپرین و دیگر داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی، مثل ایپوپروفن (نروفن) حساسیت دارند. این داروها موجب بروز علایم و رشد پولیپ های بینی می شوند.

اقداماتی که برای کاهش تماس با گرده ها می توانید انجام دهید:

اگرچه از نظر فیزیکی اجتناب از یک آلرژن هوایی مثل گرده غیر ممکن است؛ اما می توانید از طریق روش های ذیل برخورد خود را با آنها کاهش دهید:

  • در اوایل غروب، وقتی مقدار گرده گیاهی به اوج خود می رسد، از ماندن در بیرون خودداری کنید.
  • سعی کنید وقتی مقدار گرده گیاهی بالا است، در داخل منزل بمانید.
  • قبل از خواب پنجره ها را ببندید تا از ورود گرده ها در شب های آرام جلوگیری کنید.
  • برای اجتناب از ورود گرده ها به داخل چشم، از عینک دودی استفاده کنید.
  • برای زدن چمن ها، از شخص دیگری کمک بگیرید.
  • وقتی در داخل اتومبیل هستید، پنجره ها را ببندید و وقتی قصد خرید اتومبیل جدیدی دارید، اتومبیلی را انتخاب کنید که در سیستم تهویه خود فیلتر گرده داشته باشد.
  • تعطیلات خود را در نواحی ساحلی بگذارنید؛ چون سیستم های دریایی، گرده ها را در داخل زمین نگه می دارند.
  • به هنگام غروب دوش بگیرید، تا از گرده ها خلاص شوید.

داروهای تب یونجه

درمان تب یونجه با سایر بیماری ها این تفاوت را دارد که بیمار می تواند بدون ارائه نسخه تقریباً تمامی داروهای لازم را تهیه کند.

داروهای ضد احتقان

اُکسی متازولین و گزیلو متازولین به صورت قطره بینی یا اسپری تجویز می شوند و شایع ترین ضد احتقان هایی هستند که اکنون استفاده می شوند.

این داروها مدت کوتاهی پس از مصرف سریعاً و به طور مؤثر اثر کرده و گرفتگی بینی را رفع می کنند. این داروها در صورتی که بدین نحو مورد استفاده قرار گیرند، اثرات کوتاه مدت دارند. قطره بینی افدرین نیز یک ضد احتقاق است.

داروهای ضد احتقان موضعی بسیار خوب عمل می کنند اما باید به خاطر داشت نباید بیش از ۱۴ روز مورد استفاه قرار گیرند. استفاده طولانی مدت از این داروها موجب آسیب به لایه پوشاننده بینی شده و در صورت عدم مصرف دارو و تأثیر آن گرفتگی بینی بدتر می شود. بنابراین برای استفاده بیشتر وسوسه می شوید.

ضد احتقان ها بخصوص در کاهش گرفتگی بینی قبل از استفاده از داروهای ضد التهابی، مفید هستند.

آنتی هیستامین ها

از آنجایی که فرد می تواند آنتی هیستامین های نسل دوم را که جدید و بدون ماده خواب آور هستند را از داروخانه تهیه کند، باید یکی از آنها را به جای نوع قدیمی (مثل کلرفنیرآمین و کلماستین) استفاه کند. اگرچه آنتی هیستامین ها به ندرت موجب خواب آلودگی می شوند، اما باید در هنگام رانندگی دقت شود.

اسمتیزول و ترفنادین در تعداد بسیار کمی از مبتلایان به تب یونجه باعث اختلال ضربان قلب می شوند. بخصوص افرادی دچار این بیماری می شوند که داروی ضد قارچ کتوکونازول یا آنتی بیوتیک اریتروماسین را هم زمان مصرف می کنند.

از آنجا که بین اثرات آنتی هیستامین ها تفاوت زیادی وجود ندارد لذا از درمان با داروهایی که عوارض جانبی بیشتری دارند تا حد امکان باید خودداری کرد. ترفنادین پس از تجزیه در کبد تبدیل به یک متابولیک فعال به نام فکسوفنادین می شود. فکسوفنادین برخلاف ترفنادین هیچگونه عوارض جانبی بر روی قبل ندارد و باید به جای ترفنادین استفاده شود. به عنوان داروی مؤثر و بدون ماده خواب آور می توان از لوراتادین، ستیریدین و فکسوفنادین استفاده نمود.

پزشک می تواند این آنتی هیستامین ها را برای درمان تب یونجه کودکان بالاتر از دوازده سال تجویز نماید. لوراتادین برای کودکان بیش از دو سال نیز تجویز می شود.

بعضی از آنتی هیستامین های موجود در بازار

آنتی هیستامین های جدید و بدون ماده خواب آور را می توان   بدون ارائه نسخه از داروخانه تهیه کرد.

نام عمومی

نام تجاری

مصرف روزانه

سیتریزین

زیرتک

۱۰ میلی گرم- یک بار در روز- صبح

لراتادین

کلاریتین

۱۰ میلی گرم- یک بار در روز- صبح

آستمیزول

هیسمانال

۱۰ میلی گرم- یک بار در روز- صبح

فکسوفنادین

تلفاست

۱۲۰ میلی گرم- یک بار در روز- صبح

واکنش فرد به هر یک از آنتی هیستامین ها متفاوت است؛ بنابراین باید یک یا دو داروی آنتی هیستامین را قبل از یافتن داروی مناسب امتحان کرد.

آنتی هیستامین دیگری به نام آکریواستین (سیپرکس) موجود است که با تجویز پزشک می توان آن را تهیه کرد. این آنتی هیستامین باید سهبار در روز مصرف شود.

آنتی هیستامین ها را می توان به طور مستقیم به حفره بینی اسپری کرد. دارویی به نام آزِلاستین (رینولاست) به صورت اسپری بینی با مصرف دو بار در روز در بازار موجود است.

اگرچه این دارو برای کاهش علایم بینی بسیار مؤثر است، اما برخلاف آنتی هیستامین های خوراکی، اثری بر روی علایم چشمی ندارد.

اهداف درمان

تعدادی از اهداف درمانی تب یونجه به شرح زیر است:

  • هدف ایده آل این است که بیمار از علایم تب یونجه آزاد شود به طوری که بتواند همانند گذشته در محل کار یا مدرسه به کار خود ادامه دهد و از بهار و تابستان لذت ببرد.
  • معالجه باید بر این هدف استوار باشد که علایمی مثل عطسه، آب ریزش بینی، گرفتگی بینی و ریزش اشک چشم ها را کاهش دهد.
  • در موارد متوسط و شدید بیماری، معالجه باید براساس درمان التهاب باشد.
  • عوارض جانبی نباید در فعالیت های روزانه و یا سطح زندگی بیمار اختلال ایجاد کند و یا آن را محدود نماید.
  • درمان تب یونجه نباید به صورتی باشد که رانندگی یا کار با ماشین آلات را مختل کند.
  • برای آنکه بیماران از روش درمانی پیروی کنند، مصرف دارو باید ساده باشد.
  • کمترین خطر بروز عوارض جانبی را داشته باشد.
  • نباید با سایر داروهایی که بیمار استفاده می کند تداخل دارویی داشته باشد.

داروهای ضد آلرژی

این داروها به عنوان درمان اصلی در مداوای رینیت مزمن مورد استفاده قرار می گیرند. این داروها را می بایست به طور مرتب استفاده نمود. یکی از این داروها کرمولین سدیم می باشد که از آزاد شدن هیستامین و لکوترین ها که موجب بروز علایم رینیت می شوند، جلوگیری می کند. ایندارو در رینیت مزمن بزرگسالان و اطفال مفید است و به صورت اسپری مایع در غلظت ۴% به مقدار دو تا چهار بار در روز استفاده می شود. شما می توانید این دارو را به صورت رزیستان که ترکیبی از اسپری ۲% کرمولین سدیم با گزومتازولین است، از داروخانه تهیه کنید. کرمولین سدیم در درمان ورم ملتحمه آلرژیکی مؤثر است  و به صورت قطره چشمی بیش از چهار بار در روز و نیز به صورت پماد برای درمان خارش پلک مورد استفاده قرار می گیرد.

این قطره های چشمی حاوی مواد نگهدارنده ای به نام بنزآلکونیم هستند که گاهی اوقات موجب واکنش آلرژیکی در فرد می شوند. بنابراین به هنگام استفاده از این قطره های چشمی یا پماد، نباید لنزی در چشم وجود داشته باشد زیرا با ماده نگهدارنده واکنش نشان می دهند.

کورتیکواستروئیدها

کورتیکواستروئیدها مؤثرترین درمان برای تب یونجه متوسط و حاد هستند. به خصوص وقتی علایم پایدار و با گرفتگی بینی همراه باشند، خوب عمل می کنند. این داروها التهاب جداره بینی را کاهش می دهند و تمام علایم را به طور مؤثر درمان می کنند. به دلایلی که هنور به طور کامل مشخص نشده است، استفاده از اسپری کورتیکواستروئید در داخل بینی موجب کاهش ورم ملتحمه آلرژیک می شود. اسپری بینی باید به صورت مرتب و روزی یکبار استفاده شوند.

کورتیکواستروئیدها به صورت قرص نیز وجود دارند که اثر سریع و بسیار مؤثری دارد و مدت مصرف آنها چهارده روز است. این نوع داروها علایم بیماری را برطرف می سازند و داروی ایده آل برای زمانی هستند که بیمار نیاز دارد در بهترین شکل و فرم باشد. به عنوان مثال در مواقع امتحانات مهم و جشن عروسی و غیره … مورد استفاده قرار می گیرند. تزریق های طولانی مدت کورتیکواستروئیدها به علت عوارض جانبی تجویز نمی شوند.

اسپری های بینی استروئیدی

درحالی که تمام این داروها مؤثر هستند، فیکسوناز شاید   بهترین و مطمئن ترین دارو برای درمان تب یونجه باشد؛ اما این دارو را تنها به   تجویز پزشک می توان مصرف کرد.

نام عمومی

نام تجاری

مقدار مصرف

آیا می توانید بدون ارائه نسخه تهیه کرد؟

بکلومتازون

بکوناز تب یونجه

دوبار اسپری در هر حفره بینی- صبح و غروب

بله

فلونیسولید

سینتاریس

مثل بالا

بله

بادیسونید

رینو کورت

مثل بالا

خیر

فلاتیکسون

فیکسوناز

دوبار اسپری در هر حفره بینی روزی یک بار

خیر

تریامسینولون

نازاکورت

مثل بالا

خیر

مومتازون

نازوتکس

مثل بالا

خیر

حساسیت زدایی

حساسیت زدایی یا ایمنی درمانی از راه تزریق برخی آلرژن ها صورت می گیرد. در این روش درمانی مقادیر فزاینده ای (افزایش یابنده) از عصاره خالص شده آلرژن در زیر پوست تزریق می شود تا حساسیت فرد نسبت به آلرژن کاهش یابد. برای به دست آوردن بهره کامل، باید حداکثر ۲ تا ۳ سال هر ماه آلرژن را تزریق نمود.

این درمان در تب یونجه حاد که هیچ پاسخی به درمان های ضد التهابی نداده است بسیار مؤثر می باشد. البته به خاطر خطرها و واکنش های شدید مثل (آنافیلاکسی) تزریق فقط در کلینیک های ویژه ای که مجهز به وسایل احیاء بیمار هستند، انجام می گیرد. بیمار باید پس از هر تزریق یک ساعت در مراقبت کامل باشد.

نکات مهم

  • اصلی ترین علایم تب یونجه شامل آب ریزش بینی، ریزش اشک و خارش چشم ها و عطسه است.
  • بیماران نسبت به گرده های موجود در هوا آلرژی دارند.
  • مقدار گرده ها در ساعات روز و نیز در شرایط متفاوت هوا نوسان دارند.
  • آنتی هیستامین ها، ضد احتقاق ها و کورتیکواستروئیدها به کاهش علایم تب یونجه کمک می کنند.

آسم، سرفه و خس خس سینه

آسم تنها بیماری مزمنی است که در کشورهای پیشرفته شیوع بیشتری دارد. مطالعات کودکان دبستانی نشان داده است که از بیست سال گذشته، شمار بیماران آسمی چهار برابر افزایش یافته است. درحال حاضر آسم یکی از شایع ترین علت های بستری شدن کودکان و بزرگسالان در بیمارستان ها است. آلرژی مهمترین علت آسم است که ۹۰% از کودکان و ۵۰% بزرگسالان را دربر می گیرد.

آسم چیست؟

آسم یک لغت یونانی است که به معنای تنفس سخت می باشد، اما تعریف امروزی آن تشریح علایم بیماری، مکانیسم های ایجاد کننده آن و اثرات بیماری بر روی عملکرد و حساسیت ریه ها و راه های هوایی آن می باشد. علایم آسم شامل سرفه، خس خس سینه و تنگی نفس می باشد. اما از مشخصات بیماری وجود نوعی التهاب در جداره مجاری هوایی ریه است. سلول های مهم در این بیماری همانند سایر بیماری های آلرژیک ماست سل ها و ائوزوینوفیل ها می باشند.

سیستم تنفسی

مجاری هوایی (نای، نایژ ها، نایژک ها) و فضای ریه ها اکسیژن را می گیرند و دی اکسید کرین را از بدن خارج می کنند. موکوس از میان ریه ها و به وسیله مژک ها (شبیه پرزهای نازک) بر روی دیواره داخلی مجاری هوایی حرکت می کنند.

آسم چگونه مجاری هوایی را تحت تأثیر قرار می دهد؟

در طی یک حمله آسمی، دیواره عضلانی مجاری هوایی (نایژه و نایژک ها) منقبض شده و موجب تنگ شدن قطر داخی آنها می شود. افزایش ترشح موکوس و التهاب جداره داخلی مجاری هوایی موجب تنگی بیشتر مجرا می شود.

با تأثیری که التهاب بر روی ریه ها دارد موجب انقباض راه های هوایی و کاهش مقدار هوا در ریه در یک مدت زمان معین می شود و درنتیجه هوا کمتر از ریه ها خارج می گردد. این انسداد جریان هوا می تواند با استفاده از استنشاق یک گشاد کننده برونش به صورت نسبی یا کامل برطرف شود. علاوه بر این، التهاب مجاری هوایی موجب می شود که آنها به بسیاری از محرک ها مثل استنشاق هوای سرد، دود، مواد پاک کننده و ضد عفونی کننده منازل و بوهای تند و شدید بسیار حساس شوند. این تحریک انقباض راه های هوایی، موجب حملات آسمی شود.

علایم آسم چیست؟

علایم آسم شامل تنگی نفس، فشردگی قفسه سینه، خس خس سینه و سرفه است. شدت علایم از روزی به روز دیگر متفاوت است و در طی یک حمله شدید تنفس بسیار سخت و مشکل می شود.

تنگی نفس

اشکال در تنفس، احساس فشردگی در قفسه سینه و تنگی نفس از علایم اصلی آسم می باشد. شدت آسم از احساس تنگی نفس کوتاه مدت (پس از ورزش و یا نوازش حیوانات خانگی) تا تنگی نفس ناتوان کننده (مانند ناتوانی در قدم زدن یا ادای جملات) تفاوت دارد. مشخصه اصلی آسم همین تغییر علایم بیماری است بطوری که بعضی از روزها بیمار احساس بهبود می کند در حالی که روزهای دیگر نیاز به معالجه فوری دارد.

خس خسی سینه

این صدای سوت مانند، درنتیجه عبور هوا از میان مجاری متورم و تنگ شده ریه های بیمار به وجود می آید که موجب ایجاد صدای سوت در درجات متفاوت می گردد. خس خس سینه به راحتی قابل تشخیص می باشد اما در صورت آسم شدید ممکن است بیمار خس خس سینه نداشته باشد. دلیل این امر است که مقدار کمی هوا از ریه خارج می گردد و بنابراین صدا ایجاد نمی شود.

سرفه

سرفه به خصوص در شب، مشخصه آسم و بسیاری از بیماری های ریوی دیگر مانند برونشیت (که در اثر استعمال سیگار به وجود می آید) و عفونت قفسه سینه است. تشخیص اینکه سرفه به علت آسم یا بیماری های ریوی است، برای پزشک مشکل است. التهاب مجاری هوایی در کودکان و نوزادان بیشتر به علت عفونت های ویروسی است. عفونت با ویروس سینشیال تنفسی موجب بروز مشکلات بسیاری می گردد و گاهی اوقات باعث ابتلا به یک بیماری جدی به نام آسم برونشیولیت می شود که مجاری هوایی را متورم می کند.

کودک در این بیماری از خس خس سینه، تنگی نفس و تب رنج می برد و پس از عفونت ویروسی، دچار سرفه می شود. در صورتی که در خانواده کودک سابقه آسم وجود داشته باشد ممکن است اولین نشانه ایجاد آسم در کودک باشد. شگفت انگیز نیست که کودکان با دوره های مکرر آنتی بیوتیکی قبل از تشخیص صحیح آسم، معالجه می شوند. این درحالی است که معالجه صحیح باید با داروهای گشا کننده برونش، ضد آلرژی و ضد التهاب شروع شود. همچنین تشخیص بین برونشیت و آسم مشکل است. بخصوص در بزرگسالانی که سیگار می کشند و از سرفه های طولانی رنج می برند این حالت دیده می شود. تشخیص صحیح اهمیت زیادی دارد زیرا برونشیت باید با آنتی بیوتیک و سرفه های آسمی نیز باید با داروهای ضد آسم معالجه شوند. به همین دلیل قطع استعمال سیگار در درمان این دو بیماری مهم می باشد.

افزایش علایم در شب

کلیه علایم آسم در طول شب رو به وخامت می گذارند و خواب بیمار را مختل می کنند. درنتیجه بیمار روز بعد احساس خستگی خواهد کرد. دلیل این امر این است که عملکرد ریه در ساعت چهار صبح در بدترین وضع و درساعت چهار بعد از ظهر در بهترین وضعیت خود است زیرا در مقدار هورمون آدرنالین گردش خون، تغییراتی رخ می دهد. به این صورت که در اواسط شب میزان آن به کمترین حد خود می رسد. آدرنالین موجب شل شدن مجاری هوایی ریه شده و آنها را باز نگه می دارد. سرعت ضربان قلب و عملکرد روده ها هنگامیکه بدن در خواب است کندتر می شود و مجاری هوایی به مقدار جزئی تنگ می شوند. علاوه بر این مقدار جریان کورتیکوستروئیدها که برای مقابله با هر نوع فرآیند التهابی بسیار مهم می باشند، در اوایل صبح بسیار پایین است. اگر فرد به آسم مبتلا نباشد هرگز متوجه این اثرات نخواهند شد. اما در افرادی که از قبل دچار التهاب راه های هوایی ریه باشند، این اثرات شدیدتر بوده و شب علایم و عملکرد ریه بدتر می شود.

تأثیر ورزش زمستانی

تنفس هوای سرد و خشک از راه دهان در هنگام ورزش موجب بروز تغییراتی در مایع پوشاننده مجاری هوایی ریه می شود. این واکنش می تواند موجب آزادسازی هیستامین و سایر مواد شیمیایی قوی مثل لکوترین ها از ماست سل ها شود. این واکنش موجب حمله آسمی خفیف می شود که ده تا بیست دقیقه طول می کشد و بر توانایی کودک برای پیوستن و شرکت در بازی هایی که در زمین بازی انجام می گیرد اثر مخرب می گذارد و نیز رشد فیزیکی و اجتماعی او را مختل می کند.

نحوه تشخیص آسم

برای تشخیص ابتلا به آسم، پزشک باید میزان تغییر انسداد جریان هوا را در مجاری هوایی (در زمان های مختلف) بداند. این کار با استفاده از یک جریان سنج کوچک آسانتر می شود چرا که با استفاده از این وسیله می توان حداکثر میزان خروج هوا از مجاری هوایی ریه را در زمان های مختلف روز ثبت کرد.

دستگاه اندازه گیری اوج جریان هوا به نام رایت، از جریان سنج هایی است که بیشتر از همه تجویز می شود. بیمار با تمام توان در جریان سنج فوت کرده و در این حالت اوج بازدم (PEFR) خود را ثبت می کند. حداکثر میزان PEFR به سن، جنس و قد بیمار بستگی دارد. به عنوان مثال در یک مرد جوان با قد متوسط، ۶۰۰ لیتر در دقیقه و در یک زن سالمند حدوداً ۳۰۰ لیتر در دقیقه می باشد. گزارشات ثبت شده مبتلایان به آسم، نشان دهنده کاهش اوج جریان هوا به هنگام بلند شدن از خواب در مقایسه با اوایل غروب است. این نوسان هر روز مثل هم می باشد. تغییر اوج مقدار جریان هوا به بیش از ۱۵% و به بالاتر از صبح تا غروب نشان دهنده وجود آسم است. دستگاه اندازه گیری اوج جریان هوا در ارزیابی اثرات درمانی که موجب کاهش نوسان و بهبود مقدار جریان بازدم می شود بسیار مفید است؛ زیرا هرچه آسم شدیدتر باشد مقدار PEFR پایین تر می آید.

بیشتر آزمایش های پیچیده در بخش سنجش عملکرد ریه در بیمارستان ها انجام می گیرند. این تست ها شامل اندازه گیری مقدار هوایی است که در هر ثانیه از ریه ها خارج می شود (حجم بازدمی که با فشار در طی یک ثانیه خارج می شود). این آزمایش ها بسیار قابل اطمینان هستند زیرا در بیماران آسمی کاهش نشان می دهند. افزایش مقدار بازدم (FORCED EXPIRA TORY VOLUME) در مدت یک ثانیه به میزان ۱۵% یا بیشتر، پس از استنشاق یک داروی گشاد کننده برونش، وجود بیماری آسم را تأیید می کند. ورزش یا استنشاق محلول هیستامین در بیماران آسمی می تواند ریه را تحت فشار قرار دهد و موجب کاهش علمکرد آن به صورت کوتاه مدت و موقتی شود.

آلرژن چیست؟

شناخت آلرژن که موجب حمله های آسمی می شود از این نظر مهم است که شاید بتوان اقدامات مفیدی برای اجتناب از آن در هر زمانی که امکان پذیر باشد، انجام داد.

مایت گرد و غبار خانه

مایت های گرد و غبار خانه موجوادات ذره بینی هستند که منبع اصلی آلرژن های ایجاد کننده آسم در انگلیس می باشند. این نوع مایت یکی از پنجاه گونه مایت است که به مقدار بسیار زیاد به زندگی در خانه ها سازش حاص کرده است. مایت یک حشره تختخوابی است و از پوست انسان که در هنگام خواب روی تخت خواب ریخته شده است استفاده می کند. مایت گرد و غبار خانه هیچ وقت دچار کمبود غذا نمی شود. زیرا هر فرد در هر روز، نیم تا یک گرم پوست می ریزد که البته برای تغذیه هزاران مایت به مدت چند ماه کافی است. این موجودات به علت آن که غذایشان از پوسته های خشک تأمین می شود، آب مورد نیاز خود را از هوا می گیرند و به همین دلیل رطوبت هوا عامل مهمی برای تعیین اندازه جمعیت مایت ها است. مکانی با ۸۰% رطوبت نسبی و درجه حرارت ۲۵ درجه سانتیگراد گرما، محیط ایده الی را برای مایت ها به وجود می آورد. تعداد مایت ها در مناطق کوهپایه ای به خصوص در بالاتر از ۱۴۰۰ متر بسیار کم است که احتمالاً به خاطر رطوبت و دمای کم است. تعداد مایت ها در گرد و غبار جمع آوری شده از تختخواب ها متفاوت می باشد. اگر تعداد آنها در هر گرم گرد و غبار بیش از ۵۰۰۰ مایت باشد، باعث بروز تظاهرات بیماری می شود. مایت ها بسیار کوچک بوده و اندازه آنها به ۳% میلی متر می رسد که با چشم معمولی نمی توان آنها را از ذرات گرد و غبار تشخیص داد. آنها در زیر میکروسکوپ کاملاً معمولی به نظر می رسند. این موجودات با وجود اندازه کوچکشان برای وارد شدن به بینی یا ریه بسیار بزرگ هستند و مطالعات نشان داده است آلرژنی که موجب ابتلا به آسم می شود در فضله مایت ها یافت می شود. این آلرژن پروتئینی است که توسط مایت ها برای هضم پوست جدا شده انسان تولید می شود. اندازه مدفوع مایت ها بیست میکرومتر است که برای با یک بیست هزارم میلی متر است. آنها به راحتی به داخل بینی می روند و موجب ابتلا به رینیت دائمی می شوند. همچنین ذرات به راحتی وارد ریه ها شده و منجر به واکنش های آلرژیکی و سپس آسم می گردند. ماهیّت شیمیای آلرژن مایت به طور کامل شناسایی شده و در پی یک (Der p1) نامیده می شود.

مایت ها پس از اتاق خواب، بیش از همه در اتاق نشیمن یافت می شوند. فرش ها و مبلمان روکش دار شمار بسیار زیادی از مایت ها (در حدود هزار مایت در هر گرم گرد و غبار) و همچنین سطوح بالایی از آلرژن های مایت دار دارا هستند. فرد به هنگام جارو کشیدن و گردگیری و نیز غلطیدن به هنگام خواب، آلرژن مایت ها را استنشاق می کند.

کودکی که استعدا ابتلا به آلرژی را از مادر به ارث می برد، اگر در اولین سال تولد در معرض صد مایت در هر گرم از گرد و غبار بر روی تشک و یا فرش قرار گیرد حساس خواهد شد.

حیوانات خانگی

پس از مایت ها حیوانات خانگی عمده ترین علت بیماری های آلرژیکی هستند و بیش از ۴۰% از کودکان مبتلا به آسم، به آلرژن های سگ و گربه حساسیت دارند. برای ابتلا به یک حمله آسمی نیازی به برخورد مستقیم با یک سگ و گربه نیست. آلرژن حیوانات در هوا و گرد و غبار خانه وجود دارد و افراد مبتلا به آلرژی به محض اینکه به همراه حیوان داخل خانه می شوند، دچار آسم می شوند. آلرژن در پرز، مو و ادرار حیوانات در هر قسمتی از خانه که آنها زندگی می کنند، وجود دارد.

آلرژن های گربه بیشتر در بزاق، مجرای عرق و مجرای اشکی یافت می شوند. پوست حیوانات هنگام قشو کشیدن با آلرژن پوشیده می شود. پوست گربه به طور ذاتی آلرژی زا نیست؛ اما در هر روز با ریزش ۲ گرم از مو و پرز آن، غلظت آلرژن در محیط بالا می رود. پرزها، مو و بزاق عمده ترین آلرژن سگ ها هستند. بیماران آسمی نسبت به آلرژن های بعضی از نژادها و نه همه آنها، حساسیت دارند. تصور می شود آن نوع آلرژنی که موجب بیماری می شود در تمام گونه های سگ یکسان است و فقط میزان آلرژن متفاوت می باشد.

خرگوش ها و جوندگان کوچک و پرندگانی که در قفس نگهداری می شوند حیوانات محبوبی هستند. به طور معمول خرگوش ها و خوکچه های هندی در بیرون از خانه نگهداری می شوند. این موجودات بخصوص مرغ عشق و هامستر باعث آسم آلرژیکی می شوند. ادرار پستانداران کوچک، مهمترین منبع آلرژنی است که دیواره قفس ها را به شدت آلوده می کند. وقتی حیوانات در اطراف قفس حرکت می کنند و جداره قفس ها را به هم می ریزند، موجب آزادسازی آلرژن ها در هوا می شوند.

کپک ها

علاوه بر آلترناریا که موجب بیماری آسم در فصل پائیز می شود، هاگ های قارچ آسپرژیلوس فومیگاتوس نیز مهمترین علت ابتلا به یبماری آسم هستند. آسپرژیلوس فومیگاتوس به صورت گسترده پراکنده می گردد و بیشتر در سبزیجات فاسد دیده می شود.

آلرژن های شغلی

مواد شیمیایی واکنش گر و آلرژن هایی که در محیط کار با آنها مواجه می شویم یک علت مهم ابتلا به آسم هستند. به خصوص در بزرگسالانی که سیگار می کشند این موضوع دیده می شود. از آنجائی که اجتناب از عامل حساس کننده ممکن است موجب رهایی کامل فرد از آلرژن شود، شناسایی عامل احتمالی ایجاد بیماری (یعنی گرد و غبار، بخار یا دود) بسیار مهم است. از طرف دیگر اگر به مدت طولانی فرد در معرض آلرژن قرار داشته باشد ممکن است علایم ادامه پیدا کنند یا دایمی شوند. شایعترین علت آسم شغلی تماس با ماده شیمیایی تولوئن و دی ایزوسیانات است که در رنگ ها و روغن های جلادهنده استفاده می شوند. جریان های لحیم کاری که در صنعت الکترونیک و نمک های پلاتین که در پالایش فلزات استفاده می شوند نیز از عوامل ایجاد آلرژی هستند. نانوایان می توانند به آرد و کشاورزان به دانه (در حقیقت مایه دانه) آلرژی پیدا کنند. نجّاران و کارگران چوب بری به گرد و غبار چوب و داروسازان نیز به تعدادی از فرآورده های دارویی دچار آلرژی می شوند.

شناخت بیشتر این مسائل و بهبود کیفیت قابل توجه دستگاه های تهویه و نیز رعایت بهداشت، شمار بیماران آسمی را کاهش می دهد. مشخصه اصلی آسم شغلی این است که پس از شروع کار روزانه بیماری آغاز می شود، اما در اواخر هفته بهبود می یابد و ممکن است در تعطیلات به طور کامل از بین رود.

۱۰ اقدام برای کاهش برخورد با آلرژن ها

راه های عملی بسیاری برای کاهش برخورد با آلرژن ها وجود   دارد. کاهش تماس، شدت و فراوانی حملات آسمی را به حداقل می رساند.

اقدام اول

مقدار رطوبت و نم را کاهش دهید. پنجره یا در را باز کنید   تا حمام و آشپزخانه شما در طولمدت آشپزی و استحمام تهویه شوند. برای اجتناب از پخش   رطوبت به قسمت های دیگر خانه، درب های درونی را ببندید. لباس ها را در داخل خانه   خشک نکنید، مگر این که خشک کن ها به بیرون تهویه شوند. تشک ها را قبل از آماده   کردن تخت بتکانید و یا باز کردن پنجره، هوای اتاق خواب را تهویه کنید.

اقدام دوم

از تجمع گرد و غبار جلوگیری کنید. سطوح بی حفاظی را که   گرد و غبار بر روی آن ها جمع می شود، کاهش دهید؛ به خصوص اگر پاک کردن آنها مشکل   باشد. سطوح را با یک پرچه نمناک تمیز کرده، مبلمان، پرده ها و همچنین فرش ها و   کف اتاق را با جاروبرقی پاک کنید تا تمیزتر شوند. تشک ها را با جاروبرقی تمیز   کنید. اگر توانایی دارید هر سه ماه یک بار بالش خود را عوض کنید و بالش دیگری   بخرید.

اقدام سوم

ملافه ها را در درجه حرارت بالا بشویید تا مایت ها کشته   شوند.

اقدام چهارم

رختخواب را بپوشانید و اسباب بازی های نرم را بشویید.   تمام تشک ها، لحاف ها و بالش ها را در اتاق خواب مبتلایان، با یک رواندز پرده ای   نفوذ ناپذیر بپوشانید. این رواندازها باید با یک دستمال نمناک پاک شوند و زمانی   که آنها را عوض می کنید، باید خشک شده باشند. اسباب بازی های نرم مقدار زیادی از   مایت ها را در خود نگه می دارند؛ بنابراین اسباب بازی هایی را انتخاب کنید که   بتوان خوب آنها را پاک کرد. اسباب بازی های نرم را دور از تخت کودک نگه دارید.

اقدام پنجم

از فرش استفاده نکنید تا جایی که امکان دارد به جای فرش   از کف پوش اینولیوم یا کف پوش های وینیلی یا کف پوشهای طبیعی مثل کف پوش های   ساخته شده از چوب استفاده کنید. از کف پوش هایی استفاده کنید که دارای حداقل   شکاف های نگهدارنده گرد و غبار باشند.

اقدام ششم

وقتی می خواهید جاروبرقی قدیمی خود را با یک جاروبرقی   جدید عوض کنید مدلی را انتخاب نمایید که فیلتر با کارایی بالا داشته باشد.

اقدام هفتم

اسباب و وسایل خانه را عوض کنید. از صندلی و مبلمان پارچه   ای بافته شده استفاده نکنید و در عوض از مبلمان حصیری، کرباس و چرم استفاده کنید   چرا که این اجناس به راحتی تمیز می شوند و مایت ها را پنهان نمی کنند.

اقدام هشتم

محیط زندگی خود را تغییر دهید. اگرچه هنوز تأیید نشده ولی   ممکن است نوع دیگری از دستگاه حرارتی با طرح داخلی بهتر، میزان رطوبت و تعداد   مایت ها را کاهش دهد. تهویه کننده های هوا، کاهش دهنده های رطوبت و دستگاه های   تهویه مکانیکی که قادرند گرما را بازیافت کنند در حال آزمایش هستند.

اقدام نهم

در خانواده هایی که بیماری های آلرژیک، ارثی است، حیوانات   خانگی نباید نگه داشته شوند. پس از بیرون رفتن حیوان از خانه، ماه های مدیدی طول   می کشد تا آلرژن آن حیوان کاهش یابد؛ آلرژن فقط در صورتی از بین می رود که تمام   روکش کف اتاق ها تعویض و تمیز شود.

اقدام دهم

رطوبت را در خانه کاهش دهید. بدین ترتیب از رشد کپک هایی   که موجب آسم آلرژی می شوند، جلوگیری می شود. آگاهی نسبت به عوامل ایجاد کننده   آسم شغلی و شناسایی آنها می تواند به بهداشت مؤثر صنعتی و کاهش مشکلات کمک کند.

آلودگی هوا

شکی نیست که بسیاری از مردم (چه آنهایی که مبتلا به آسم هستند و چه آنهایی که نیستند) هنگامی که هوا به وسیله موتورهای دیزلی و بنزینی و سوخت زغال سنگ و گاز کارخانه ها آلوده می شود، از سرفه و تنگی نفس رنج می برند. وقتی بیمار مبتلا به آسم باشد، آلودگی هوا موجب کاهش مقدار آلرژن مورد نیاز برای یک حمله آسمی می شود. همچنین آلودگی موجب می شود افرادی که از قبل رینیت آلرژیک داشته اند دچار حمله های آسمی شوند. مخلوطی از گازهای آلوده کننده، دی اکسید گوگرد، اُزن، اکسیدهای نیتروژن همراه با ذرات بسیار ریز کمتر از ۱۰ میکرومتر که از موتورهای دیزلی خارج می شوند، خطرناک هستند و ممکن است موجب مرگ افراد مبتلا به آسم و سایر بیماری های تنفسی شوند. اینکه آیا گازهای آلوده کننده یک عامل مهم و مؤثر در افزایش آسم هستند یا خیر هنوز مشخص نشده است.

اهداف معالجه آسم

هر برنامه ای در معالجه بیماری آسم باید به شما اطمینان بدهد که:

  • به یک زندگی فعال و کامل می رسید.
  • فعالیت ریه شما تا حد امکان به حد طبیعی نزدیک می شود.
  • قادر خواهید بود که در فعالیت های ورزشی- چه بزرگسال، چه کودک- شرکت کنید.
  • هیچ زمانی را در مدرسه یا محل کار از دست نمی دهید.
  • از علایم شب هنگام رنج نمی برید.

عوامل دیگر

عفونت های ویروسی به خصوص ویروس شایع سرماخوردگی (رینوویروس) اغلب پس از یک دوره طولانی مدت سرفه باعث بروز حملات آسمی می شوند. اگر فرد مبتلا به آسم باشد بهتر است از تماس با افرادی که سرماخوردگی دارند اجتناب کند و دوره درمانی خود را نیز برای کنترل بیماری دو برابر کند. همانند رینیت آلرژیک، یک بیستم افراد مبتلا به آسم ممکن است پس از مصرف آسپین و یا ضد التهاب های غیر استروئیدی مثل بروفن دچار حملات شدید شوند. بیشتر نگرانی های بیماران آسمی از مصرف قرص هایی است که برای درمان فشار خون استفاده می شوند. بیماران هرگز نبازد از داروهای بتابلوکر که اغلب برای درمان فشار خون استفاده می شوند، استفاده کنند زیرا این داروها مانع از تأثیر طبیعی آدرنالین در باز نگه داشتن مجاری هوایی ریه می شوند. تعدادی از مبتلایان به آسم که از این داروها استفاده کرده اند، جان خود را از دست داده اند.

نحوه درمان

در حال حاضر دارویی وجود ندارد که بتواند آسم را درمان کند. به همین دلیل ضروری است که تماس با آلرژن های مهم را (که کودکان در اولین سال تولد به آن مواجه می شوند) تا حد امکان کاهش دهیم. این اقدام را با روش قدم به قدم می توان انجام داد.

برنامه درمانی

پزشکانی که بیماری آسم شما را کنترل می کنند اهداف خاصی را برای استفاده از یک درمان خاص در ذهن خود دارند. امروزه تأکید بر این است که درمان براساس این اصل نباشد که وقتی آسم شروع شد درمان آغاز شود بلکه باید به وسیله داروهای ضد آلرژی و ضد التهاب، قبل از شروع علایم، آنها را درمان کرد. این موضوع منجر به ایجاد برنامه قدم به قدم برای کنترل آسم با هدف جلوگیری از بروز علایم و حفظ عملکرد ریه (زمانی که اوج جریان هوا اندازه گیری می شود) در حد طبیعی شده است. اگر اوج جریان هوا به ۲۰% کاهش بیابد، باید درمان با ضد التهاب و داروهای ضد آلرژی را افزایش داد. استفاده از داروهای استنشاقی مخصوص بمیاری آسم بسیار مهم است. مزیت این داروها در این است که مقدار بسیار کمی در خون وارد می شوند و بنابراین عوارض جانبی کمی خواهند داشت.

پنج اقدام برای درمان آسم

داروهای زیادی برای درمان آسم وجود دارد اما به دلیل   اینکه علایم و شدت حمله ها متفاوت است درمان باید متناسب با نیازهای فرد باشد.

اقدام اول

استفاده گه گاه از یک اسپری نایژه گشا (گشاد کننده برونش)   مثل سالبوتامول (ونتولین) یا تربوتالین (پریکانی). استفاده از این داروها فقط   زمانی توصیه می شود که آسم در دفعات کم اتفاق می افتد و عملکرد ریه ها طبیعی   باشد.

اقدام دوم

استفاده منظم از داروهای ضد آلرژی مثل کرومولین سدیم   (اینتال) یا ندوکرومیل سدیم (تیلاد). در صورتی که حملات آسمی منظم باشد و   عملکردریه نیز طبیعی باشد، این درمان بهترین نوع درمان آسم می باشد. داروی ضد   لوکوتورین Singulrair که با   دوز شبی یک قرص استفاده می شود نیز بسیار مفید است.

اقدام سوم

درمان های ضد التهابی مانند استفاده از بکلومتازون   (بکوتاید) یا بادسوئید (پولمیکورت). این کورتیکواستروئیدها اگر به طور مرتب مصرف   شوند در کنترل علایم آسم و بهبود فعالیت ریه بسیار مؤثر هستند و در صورتی تجویز   می شوند که درمان ضد آلرژی برای کنترل آسم و طبیعی کردن عملکرد ریه مؤثر واقع   نشده باشد. در صورت استفاده از بکلومتازون یا بادسونید با دوز ۸۰۰- ۱۰۰ میلی گرم   در روز عوارض جانبی ایجاد می شود. گاهی اوقات رسوب اسپری در انتهای گلو منجر به   یک عفونت مخمری به نام کاندیدیازیس (برفک) می شود. این عفونت ممکن است موجب   گلودرد و گاهی اوقات نیز موجب گرفتگی صدا شود. مسواک زدن و غرغره کردن پس از   استفاده از اسپری، بهترین روشی است که فرد می تواند از رسوب دارو در حلق جلوگیری   کند.

اقدام چهارم

درمان با دوز بالای داروهای ضد التهابی مثل بادسونید با   مقدار مصرف ۱۶۰۰ میکروگرم در روز یا فلاتیکازون با مقدار مصرف ۱ تا ۲ میلی گرم   در روز. اگر بیماری با دوز پایین کنترل نشود و یا فرد در معرض آلودگی و یا عفونت   ویروسی قرار داشته باشد مصرف دوز بالای این کورتیکوستروئیدها لازم است. مصرف دوز   بالای این داروها موجب می شود تا به داخل خون وارد شده و عوارض جانبی ایجاد   کنند. باید به خار داشت به محض کنترل علایم و بهبود عملکرد ریه مصرف را کاهش   داد.

اقدام پنجم

استفاده از قرص های کورتن پردنیزولون. این قرص ها یک   درمان فوری برای حمله های شدید آسم هستند. قرص های پردنیزلون که با دوز مصرف   بالا در حدود ۱۵ میلی گرم در روز در یک دوره طولانی مدت مصرف می شوند، عوارض   جانبی ایجاد می کنند. این عوارض شامل سوء هاضمه، نازک شدن و کبودی پوست، ضعیف   شدن عضلات و پوکی استخوان می باشند. مصرف کوتاه مدت پردنیزولون احتمالاً این   عوارض را به دنبال ندارد و می بایست علایم شدید را کاهش داد و عمل کرد ریه را   بهبود بخیشد.

نحوه استفاده از اسپری تنفسی

یادگیری روش استنشاق اسپری با یک دوز مشخص آسان نیست. بیمار باید همزمان با به کار انداختن اسپری برای آزادسازی دوز صحیح نفس عمیق بکشد. بیشتر افراد این روش را به خوبی انجام نمی دهند اما وسایل متعددی برای کمک به بیمار در بازار موجود می باشد. در اینجا ابتدا می توان دارو را وارد دستگاه کرد و سپس تنفس نمود. در این حالت لازم نیست همزمان هم دستگاه را فعال کرد و هم تنفس نمود. استفاده از وسایلی که حاوی داروهای آسمی به صورت پودر خشک باشد، آسان تر است زیرا پس از به کارگیری اسپری پودر به آسانی توسط تنفس وارد ریه می شود. این وسایل شامل اسپین هالر، توربوهالر و دیسک هالر می باشند. بیمار باید احساس کند که اسپریی که استفاده می کند برایش مناسب است. داروهایی که برای درمان آسم هستند را نمی توان بدون تجویز پزشک تهیه کرد.

بیمار می تواند هر وقت که خواست از داروهای گشاد کننده برونش برای درمان آسم استفاده کند، اما اگر می بایست بیش از چهار بار در روز از اسپری استفاده کند بهتر است دوز مصرفی داروهای ضد آلرژی و ضد التهاب را افزایش دهد.

نکات مهم

  • آسم در کشورهای پیشرفته شایع است.
  • علایم آسم شامل تنگی نفس، خس خس سینه، فشردگی قفسه سینه و سرفه می باشد.
  • تحریک کننده های شایع حمله های آسمی شامل مایت ها (جانوران ذره بینی)، حیوانات خانگی و کپک ها هستند.
  • کاهش برخورد با آلرژن های شناخته شده، در هر مکانی که امکان پذیر باشد، اهمیت دارد.
  • به وسیله تعدادی از داروها می توان آسم را درمان کرد.

فرستادن یک دیدگاه

XHTML: شما می‌توانید از این برچسب‌ها استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>