حرکت و سکون
توسط مدیر سامانه در ۲۳ شهریور, ۱۳۹۱ در ۱۲:۵۳ بعد از ظهر | دسته‌بندی شده در | با ۰ دیدگاه

در حرکت و سکون

فصل اول

در حاجتمندی تندرستان به حرکت و ریاضت

 بدان که چون مردم غذا خورد بعضی از ان  هضم تمام یابد و بعضی در اندرون رگ ها بازماند ناپخته . و چون حرکت کنند ان حرکت سبب حرارت غریزی شود و قوت حرارت غریزی ان ماده های ناپخته را  پخته کند و انچه صالح باشد از او خلطی نیک تولد کند و انچه فاسد باشد ان را تحلیل کند و به عرق و مسام پوست ان را خارج کند پس حرکت کردن اصلی بزرگ است و نگاه داشتن تندرستان و طبیبان ان حرکت را ریاضت گویند .

و ریاضت دو گونه است :

اول  حرکت همه اندام ها چنانکه کسی پیاده رود و این را ریاضت کلی گویند

دوم  حرکت یک اندام باشد و این را ریاضت جزئی گویند .

 

فصل دوم

در وقت ریاضت

چون جگر از غذا خالی باشد و غذا به رگ ها درامده و به اندام ها برسید واز خواب تمام ترین برخاست و دلیل رنگین شد و روده و مثانه از ثفل و از اب تهی شد وقت ریاضت درامد و مضرت ریاضت که به ناهنگام بود ان است که اگر هنوز معده و جگر از غذا خالی نشده باشد خلطی خام  در تن پراکنده شود و سده ها تولد کند و همچنین اگر ریاضت کند و در تن خلطی باشد پیشتر از انکه ریاضت ان را تحلیل تواند کردن و از خلط ها تواند گداختن  و باشد که از جای خویش بجنبد و به عضوی دیگر اید و اماس کند و باشد که از حرارت و حرکت گرم شود و شبب بیماری شود و بود که ان خلط ها به سبب حرکت و جنبش اید و بجوشد و بدین سبب بیشتر گردد و جایگاه بیشتر گیرد و بدین سبب ها گذرها و رگ ها پر شود و گذرگاه روح بسته شود و مرگ مفاجا بیم بود و اینچنین کس را اولی تر ان باشد که نخست تن را از فضله پاک کند و بر وجهی دیگر ان را ریاضت کند .

اما مضرت ریاضت بر گرسنگی ان است که حرکت و رطوبت اصلی را بگدازد و چون رطوبت اصلی کم شود حرارت غریزی کم شود و عاقبت ان به ذبول و دق رسد.

 

فصل سوم

در اندازه ریاضت معتدل

هرگاه که رنگ روی بر می فروزد  و نشات حرکت می باشد و رگ ها پر می شود دم زدن بر حال خویش باشد هنوز وقت ریاضت است و اصل بزرگ در ریاضت ان است که هنوز مزاج ریاضت می نگیرد . اگر مزاج گرم و خشک بود از حد ریاضت باز تیستد و اگر مرطوب است و سردی غلبه دارد بدین حد باید رسانیدن و نیز افزونتر .

و حرکت ریاضت اول اهسته باید کرد انگاه بتدریج حرکت سختر می کند تا بر غایتی رسد که قوت ریاضت کننده بیش از ان نتواند کشید به اسانی پس همچنان بتدریج نرم می کند تا به تدریج ار ریاضت باز ایستد .

پیش از ریاضت نخست دست و پای و پشت ریاضت کننده باید مالیدن . مالیدن معتدل به دست های مختلف یا به خرقه ای درشت پس به روغنی عذب  چون روغن بادام و کنجد تازه و عضله های او  چرب کنند  و به اهستگی می مالند پس به حرکت ریاضت مشغول شوند و این مالیدن حرارت غریزی را لختی بجنباند و مسام کشاده کند و فضله ها را بیرون کند تا به ریاضت تحلیل بپذیرد و این تنی را باید که عضله های او سخ باشد و مسام او بسته و غذا های غلیظ خورده باشد اما تنی که عضله های او نرم باشد و غذا های غلیظ نخورده باشد او را به چندین مالیدن و به روغن چرب کردن حاجت نیست .

و چون از ریاضت باز ایستد در گرمابه شود و در خانه میانه بنشیند و با اب نیمه گرم چنانکه پوست را خوش اید  برخود می ریزد و لختی دیگر بمالد مالیدن نرم و در میان مالیدن  دست و پای و عظله ها نیک بکشد تا باقی فضول را که به حرکت گداخته باشد تا به مسام بیرون اید و به تحلیل خرج شود واگر این مالیدن هم به روغن باشد صواب باشد.

و مالیدن دوم هم تنی را باید که عضله های او سخت باشد و غذای قوی نخورده باشد و تنی که عضله او نرم باشد و غذا های قوی نخورده بود او را بدین مالیدن حاجت نباشد و نه بدین ریاضت و اگر باشد چندین استقصای (پژوهش) حاجت نبود.

 

فصل چهارم

در ریاضت جزوی

بدان که هر عضوی را ریاضتی است خاص.  

ریاضت پای پیاده رفتن بود .

ریاضت دست چیزی گران از جای بر گرفتن بود و کمان کشیدن .

ریاضت زبان و حرف و حنجره ، به اوازهای گوناگون خواندن : اول به اهستگی ، بعد از ان بلند کردن .

ریاضت سینه، نفس باز کشیدن و لختی فرو گرفتن و گاه مالیدن.

ریاضت چشم ، خط بریک خواندن و در چیزهای دقیق نگریستن و  سیاهی در نظر داشتن تاریکی چشم را سود دارد ودر سبزه و اب روان نگریستن ، بصر را زیادت کند .

نشتن در کشتی خواسته که به کنار (ساحل)  نزدیک بود محرور را سود دارد و خداوند معده سرد را سود دارد خواسته اگر منش گشتن اورد و قی افتد.

ریاضت اندر اویختن دو کس بایکدیگر و کشیدن ریاضت همه تن باشد .

رفتن و دویدن در افتاب گرم فضله های بد که در تن باشد بگدازد و به عرق بیرون ارد و بادها را بشکند و اماس های استسقا را تحلیل کند .

 اگر در افتاب تن برهنه کنند ، پوست را سخت کند و مسام را ببندد و بر سنگ و ریگ و بر زمین گرم نشستن خداوند درد زیر و درد گرده که از سردی باشد سود دارد .

 

فرستادن یک دیدگاه

XHTML: شما می‌توانید از این برچسب‌ها استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>